Czy dzieci nadal czytają? Statystyki czytelnictwa w Polsce 2026

„Czy dzieci nadal czytają?” — to pytanie, które co jakiś czas wraca w rozmowach rodziców, nauczycieli i w mediach. Z jednej strony widzimy dzieci wpatrzone w ekrany, z drugiej — pełne biblioteki i kolejki po książkowe nowości. Najnowsze statystyki czytelnictwa w Polsce, opublikowane przez Bibliotekę Narodową wiosną 2026 roku na podstawie badania z 2025 roku, pozwalają odpowiedzieć konkretnymi liczbami. Odpowiedź brzmi: tak, dzieci czytają — tylko trzeba wiedzieć, gdzie szukać dobrych wiadomości i jak nie stracić młodego czytelnika po dziesiątych urodzinach.

Ile osób w Polsce czyta książki? Najnowsze dane Biblioteki Narodowej

W 2025 roku lekturę co najmniej jednej książki zadeklarowało 41% Polaków i Polek powyżej 15. roku życia — tyle samo co rok wcześniej. Po latach spadków to dobra wiadomość: czytelnictwo w Polsce ustabilizowało się. Najmłodsze grupy wypadają w tych statystykach znakomicie. Aż 56% badanych w wieku 15–18 lat przeczytało w 2025 roku przynajmniej jedną książkę — to jeden z najwyższych wskaźników w całym badaniu, znacznie wyższy niż średnia krajowa. Dla porównania: po książki częściej sięgają kobiety (47%) niż mężczyźni (34%), a w miastach powyżej 500 tysięcy mieszkańców czyta aż 71% respondentów.

Raport Biblioteki Narodowej pokazuje też powrót bibliotek: w 2025 roku już 19% czytelników wskazało bibliotekę publiczną jako źródło książek — wyraźnie więcej niż rok wcześniej (15%). Polacy kupują książki głównie online i w księgarniach, ale biblioteki odzyskują znaczenie jako miejsca, do których całe rodziny przychodzą po lektury i wydarzenia czytelnicze.

Dzieci czytają więcej, niż podpowiada stereotyp — do czasu

Jeszcze lepsze wieści płyną z badań skupionych bezpośrednio na dzieciach. Z danych Biblioteki Narodowej wynika, że po książki sięga ponad 70% uczniów klas I–III szkoły podstawowej. Badanie ERGO Hestii z 2025 roku, objęło dzieci w wieku 10–15 lat, pokazuje, że 62% z nich deklaruje, że lubi czytać, a 55% czyta dla przyjemności — częściej dziewczynki (63%) niż chłopcy (47%). Młodzi czytelnicy przeczytali w pierwszym półroczu 2025 średnio 5 książek, a 92% z nich wciąż wybiera tradycyjne, papierowe wydania.

Jest jednak druga strona medalu. Im dziecko starsze, tym częściej książka przegrywa z innymi formami spędzania czasu. Po 15. roku życia czyta już tylko 40–50% nastolatków. To właśnie w okresie szkoły średniej młodzi ludzie masowo porzucają czytanie — i to jest prawdziwe wyzwanie dla rodziców oraz nauczycieli.

Dlaczego dzieci przestają czytać? Konkurencja, obowiązek i lektury szkolne

Najnowsze badania wskazują trzy główne powody spadku czytelnictwa wśród nastolatków. Po pierwsze — konkurencja: w czasie wolnym młodzież najchętniej przebywa z rówieśnikami (50%), gra na komputerze (41%), a czytanie zajmuje dopiero trzecie miejsce, ex aequo z przeglądaniem telefonu. Po drugie — obowiązek: aż 61% dzieci w wieku 10–15 lat czyta głównie z konieczności, przede wszystkim lektury szkolne. Po trzecie — same lektury: tylko 11% uczniów uważa je za ciekawe, a 23% wprost przyznaje, że są nudne i trudne. Kiedy książka kojarzy się wyłącznie z przymusem, trudno o miłość do czytania.

Nawyk czytania rodzi się w domu — to nie slogan, to dane

Najważniejszy wniosek ze statystyk czytelnictwa w Polsce 2026 jest optymistyczny: o czytelnictwie dziecka w najmniejszym stopniu decyduje szkoła, a w największym — dom. Badania pokazują wyraźną korelację: jeśli rodzice lubią czytać, ich dzieci znacznie częściej też czytają. Aż 88% rodziców deklaruje, że lubi książki — problem w tym, że tylko 20% z nich aktywnie wspiera czytelnictwo dziecka (kupuje książki, chodzi do biblioteki, czyta dziecku lub przy dziecku). Aż 86% ogranicza się do pilnowania, by dziecko przeczytało lekturę szkolną.

Biblioteka Narodowa podkreśla przy tym coś, co rodzice małych dzieci powinni zapamiętać: regularne czytanie dzieciom na głos sprawia, że książka staje się czymś lubianym i naturalnym — i chroni przed porzuceniem czytania w wieku nastoletnim. Jeśli szukasz konkretnych pomysłów, zajrzyj do naszego poradnika o roli rodzica w tworzeniu nawyku czytania oraz do tekstu o tym, jak zachęcić dziecko do samodzielnego czytania.

Jak utrzymać dziecko przy książkach w erze ekranów?

Statystyki podpowiadają też, gdzie szukać rozwiązań. Starsze dzieci (13–15 lat) znacznie chętniej niż młodsze sięgają po e-booki (27% wobec 12%) — zamiast walczyć z ekranem, warto go wykorzystać. Audiobooki wybiera 17% dzieci, a ich popularność rośnie (pisaliśmy o tym szerzej w tekście o audiobajkach dla dzieci). Dzieci czytają to, co same wybiorą: najchętniej przygody (60%), komiksy (32%) i fantasy (31%). Daj dziecku wybór, a nie tylko listę lektur.

Świetnie sprawdzają się też historie, w których dziecko jest bohaterem — personalizacja buduje emocjonalną więź z opowieścią. Właśnie tak działają bajki BajaAI: AI podpowiada 3 pomysły na bajkę lub przyjmuje własny, a potem tworzy niepowtarzalną historię dostosowaną do wieku dziecka (Maluchy 3–5, Odkrywcy 6–9, Starszaki 10–13). To nie zastępuje papierowej książki — to dodatkowe narzędzie, które pomaga utrzymać rytuał czytania, gdy dziecko prosi o „coś nowego”. Zobacz, jak dokładnie działa BajaAI, i zajrzyj do naszej biblioteki bajek na dobranoc.

Podsumowanie: czy dzieci nadal czytają?

Tak — i to więcej, niż podpowiadają czarne scenariusze. Czytelnictwo w Polsce jest stabilne, młodzi czytelnicy wciąż kochają papierowe książki, a domowe rytuały czytania działają najlepiej. Kluczem nie jest porzucenie ekranów, tylko mądre połączenie tradycji z technologią — i konsekwencja rodziców. Gotowy na magiczną przygodę przed snem? Zarejestruj się w BajaAI i otrzymaj 2 darmowe kredyty po rejestracji, by stworzyć pierwszą spersonalizowaną bajkę dla swojego dziecka. 🌙✨